ហេតុ​អ្វី​ច្បាប់​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ​ទោស?


20140502_08
លោកមេធាវី ឡុង ដារ៉ា

លោក​មេធាវី ឡុង ដារ៉ា មាន​អត្តលេខ ២២៧ ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​និង​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ អប់រំ និង​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ច្បាប់​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​គណៈ​មេធាវី​បាន​ផ្តល់​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ ជុំវិញ​ការ​សម្រេច​ព្យួរ​ទោស​ជន​ជាប់​ចោទ​ណា​ម្នាក់​ដោយ​ផ្អែក​លើ​បញ្ញត្តិ​ច្បាប់​នៅ កម្ពុជា មាន​ខ្លឹមសារ​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

ដូចម្តេច​ដែល​ហៅ​ថា ការ​ព្យួរ​ទោស?

ការ​ព្យួរ​ទោស គឺជា​ការ​ប្រកាស​របស់​តុលាការ​ដែល​អាច​បង្គាប់​ថា ត្រូវ​ព្យួរ​ការ​អនុវត្ត​នូវ​មូល​ទោស​ហើយ​ការ​ប្រកាស​ទោស​ព្យួរ​នេះ ត្រូវ​គិត​តែ​អំពី​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ជា​ស្ថាពរ​ខាង​បណ្តឹង​អាជ្ញា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ (មាត្រា ១០៤ និង ១០៥) ។

តើ​ការ​ព្យួរ​ទោស​បែង​ចែក​ជា​ប៉ុន្មាន​ផ្នែក?

ការ​ព្យួរ​ទោស​បែង​ចែក​ជា​ពីរ​ផ្នែក គឺ​ផ្នែក​ធម្មតា និង​ផ្នែក​សាកល្បង។

ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា

ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​ត្រូវ​តែ​ពិនិត្យ​អំពី​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​តំណាង​អយ្យការ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​បទ​មជ្ឈិម​និង​បទ​លហុ​ផង​ដែរ។

ក/ ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ឬ​បទ​មជ្ឈិមៈ

១- លក្ខខណ្ឌ​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ពី​មុន ក្នុង​ករណី​ដែល​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ឬ​បទ​មជ្ឈិម​នោះ ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​អាច​ត្រូវ​ផ្តល់​ឲ្យ​បាន​ប្រសិន​បើ​ជន​ជាប់​ចោទ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ជា​ស្ថាពរ​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ក្នុង​រយៈ​ពេល ០៥​ឆ្នាំ មុន​អំពើ​ល្មើស។ (មាត្រា ១០៦)

២- ទោស​ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ

+ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ កាល​បើ​ទោស​ដែល​ប្រកាស​នោះ​តិច​ជាង​ឬ​ស្មើ​នឹង ៥​ឆ្នាំ។

+ទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់។ (មាត្រា ១០៧)

៣- ការ​ព្យួរ​ទោស​មួយ​ផ្នែកៈ តុលាការ​អាច​សម្រេច​ថា​ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​នេះ​អាច​នឹង​អនុវត្ត​ទៅ​លើ​មួយ​ផ្នែក​នៃ​ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ដែល​តុលាការ​ជា​អ្នក​កំណត់​ថិរវេលា​ឬ​លើ​មួយ​ផ្នែក​នៃ​ប្រាក់​ពិន័យ​ដែល​តុលាការ​ជា​អ្នក​កំណត់​ចំនួន​ទឹក​ប្រាក់។ (មាត្រា ១០៨)

៤- ការ​ដក​ហូត​ការ​ព្យួរ​ទោសៈ ប្រសិន​បើ​ក្នុង​រយៈ​ពេល ០៥​ឆ្នាំ បន្ទាប់​ពី​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ជា​ស្ថាពរ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ ឬ បទ​មជ្ឈិម ដោយ​មាន​ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​ហើយ​មាន​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ថ្មី​ជា​ស្ថាពរ​មួយ​ទៀត​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋឬ​បទ​មជ្ឈិម ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​នេះ ត្រូវ​ដក​ហូត​ចេញ​ដោយ​ពេញ​ច្បាប់។​ទោស ទី១ ត្រូវ​អនុវត្ត​ដោយ​មិន​អាច​ស្រូប​ចូល​ជាមួយ​ទោស ទី២ បាន។ (មាត្រា ១០៩)

៥- ការ​មិន​ដ​កហូត​ទោស​ព្យួរៈ ជា​បដិប្បញ្ញត្តិ​ទៅ​នឹង​មាត្រា ១០៩ (ការ​មិន​ដក​ហូត​ទោស​ព្យួរ) នៃ​ក្រម​នេះ តុលាការ​អាច​សម្រេច​ថា ការ​ផ្តន្ទាទោស​ថ្មី​មិន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដក​ហូត​នូវ​ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​ដែល​បាន​សម្រេច​ពី​មុន​ទេ។ សេចក្តី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​ត្រូវ​តែ​មាន​សំអាង​ហេតុ​ជា​ពិសេស។ (មាត្រា ១១០)

៦- ការ​ទុក​ជា​អសារបង់​នូវ​ការ​ផ្តន្ទាទោសៈ ប្រសិន​បើ​មាន​រយៈ​ពេល ០៥​ឆ្នាំ បន្ទាប់​ពី​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ជា​ស្ថាពរ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ឬ​បទ​មជ្ឈិម ដោយ​មាន​ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​ហើយ​គ្មាន​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ថ្មី​ជា​ស្ថាពរ​មួយ​ទៀត ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ឬ​បទ​មជ្ឈិម​នោះ​ទេ ការ​ផ្តន្ទាទោស​ដោយ​មាន​ការ​ព្យួរ​នោះ​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​អសារបង់។ ទោស​ក៏​មិន​អាច​យក​មក​អនុវត្ត​បាន​ទៀត​ដែរ។ (មាត្រា ១១១)

ខ/ ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ចំពោះ​បទ​លហុៈ

លក្ខខណ្ឌ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ពី​មុន “ក្នុង​ករណី​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​លហុ ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​អាច​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ប្រសិន​បើ​ជន​ជាប់​ចោទ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ជា​ស្ថាពរ​នៅ​ឡើយ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល ០១​ឆ្នាំ មុន​បទ​ល្មើស​នេះ”។ (មាត្រា ១១២)

១- ទោស​ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ

- ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ

- ទោស​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់ (មាត្រា ១១៣)

២- ការ​ដក​ហូត​ទោស​ព្យួរ ប្រសិន​បើ​ក្នុង​រយៈ​ពេល ០១​ឆ្នាំ ក្រោយ​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ជា​ស្ថាពរ​ពី​បទ​លហុ ដោយ​មាន​ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​ផង រួច​កើត​មាន​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ថ្មី​ជា​ស្ថាពរ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​បទ​មជ្ឈិម ឬ​បទ​លហុ ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​នេះ​ត្រូវ​ដក​ហូត​វិញ​ដោយ​ពេញ​ច្បាប់។ ទោស ទី១ ត្រូវ​អនុវត្ត​ដោយ​គ្មាន​ការ​ស្រូប​ទោស​ជាមួយ​ទោស ទី២ ឡើយ។ (មាត្រា ១១៤)

៣- ការ​មិន​ដក​ហូត​ការ​ព្យួរ​ទោសៈ ជា​បដិប្បញ្ញត្តិ​នៃ​មាត្រា ១១៤ (ការ​ដក​ហូត​ទោស​ព្យួរ) នៃ​ក្រម​នេះ តុលាការ​អាច​សម្រេច​ថា ការ​ផ្តន្ទាទោស​ថ្មី​មិន​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដក​ហូត​នូវ​ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា​ដែល​សម្រេច​ពី​មុន​នោះ​ទេ។ សេចក្តី​សម្រេច​នេះ​ត្រូវ​តែ​មាន​សំអាង​ហេតុ​ជា​ពិសេស។ (មាត្រា ១១៥)

៤- ការ​ចាត់​ទុក​ជា​អសារបង់​នូវ​ការ​ផ្តន្ទាទោសៈ ប្រសិ​ន​បើ​ក្នុង​រយៈ​ពេល ០១​ឆ្នាំ បន្ទាប់​ពី​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ជា​ស្ថាពរ​ពី​បទ​លហុ ដែល​មាន​ការ​ព្យួរ​ទោស​ធម្មតា គ្មាន​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ថ្មី​ណា​មួយ​បាន​កើត​ឡើង​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ បទ​មជ្ឈិម ឬ បទ​លហុ ការ​ផ្តន្ទាទោស​ដែល​ត្រូវ​ព្យួរ​នេះ ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​អសារបង់។ ទោស​ក៏​មិន​អាច​យក​មក​អនុវត្ត​បាន​ទៀត​ឡើយ។ (មាត្រា ១១៦)

ការ​ព្យួរ​សាកល្បង

១- លក្ខខណ្ឌ​នៃ​ការ​ព្យួរ​ទោស​សាកល្បងៈ តុលាការ​អាច​សម្រេច​ព្យួរ​ទោស​សាកល្បង​នូវ​ទោស​ដែល​បាន​សម្រេច​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ចាប់​ពី ០៦ ខែ​ទៅ ០៥​ឆ្នាំ។ ការ​ព្យួរ​ទោស​សាកល្បង​មាន​អនុភាព​ដាក់​ឲ្យ​ទណ្ឌិត​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​វិធានការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​និង​គោរព​នូវ​កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​មួយ​ឬ​ច្រើន​ក្នុង​រយៈ​ពេល​សាកល្បង។ (មាត្រា ១១៧)

២- រយៈ​ពេល​នៃ​ការ​សាកល្បងៈ តុលាការ​កំណត់​រយៈ​ពេល​នៃ​ការ​សាកល្បង។ រយៈ​ពេល​នេះ​មិន​អាច​តិច​ជាង ០១​ឆ្នាំ និង​មិន​លើស​ពី ០៣ ឆ្នាំ​ទេ។ (មាត្រា ១១៨)

៣- វិធានការ​ត្រួត​ពិនិត្យៈ វិធានការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ដែល​តម្រូវ​ទៅ​លើ​ទណ្ឌិត​មាន៖

- ទណ្ឌិត​ត្រូវ​គោរព​តាម​ដីកា​កោះ​របស់​ព្រះ​រាជអាជ្ញា ឬ របស់​បុគ្គល​ដែល​ព្រះ​រាជអាជ្ញា​បាន​ប្រគល់​អំណាច​ឲ្យ។

- ទណ្ឌិត​ត្រូវ​មក​ទទួល​នូវ​ការ​មក​ពិនិត្យ​មើល​របស់​បុគ្គល​ដែល​ព្រះ​រាជអាជ្ញា​បាន​ប្រគល់​អំណាច​ឲ្យ។

- ទណ្ឌិត​ត្រូវ​ប្រគល់​អំណាច​ដល់​ព្រះ​រាជអាជ្ញា ឬ បុគ្គល​ដែល​ព្រះ​រាជអាជ្ញា​បាន​ប្រគល់​អំណាច​ឲ្យ​នូវ​គ្រប់​ឯកសារ​សម្រាប់​ធ្វើ​ការ​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​លើ​ការ​បញ្ចូល​ឲ្យ​រស់​នៅ​ក្នុង​សង្គម​វិញ។

- ទណ្ឌិត​ត្រូវ​ជូន​ដំណឹង​ដល់​ព្រះ​រាជអាជ្ញា អំពី​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​អាសយដ្ឋាន​របស់​ខ្លួន។

- ទណ្ឌិត​ត្រូវ​ជូន​ដំណឹង​ដល់​ព្រះ​រាជអាជ្ញា អំពី​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​មុខរបរ។

- ទណ្ឌិត​ត្រូវ​តែ​មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ព្រះ​រាជអាជ្ញា​មុន​ពេល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​បរទេស។ (មាត្រា ១១៩)

៤- កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​ដែល​អាច​ដាក់​ទៅ​លើ​ទណ្ឌិតៈ កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​ដែល​អាច​ដាក់​ទៅ​លើ​ទណ្ឌិត​មាន៖

- បំពេញ​សកម្មភាព​ខាង​វិជ្ជាជីវៈ

- ទទួល​ការ​បង្ហាត់​បង្រៀន ឬ ទទួល​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ

- រស់​នៅ​ក្នុង​ទីកន្លែង​ណា​មួយ​ជា​កំណត់

- ទទួល​ឲ្យ​ពេទ្យ​ធ្វើ​ការ​ពិនិត្យ​និង​ព្យាបាល

- បញ្ជាក់​ថា ខ្លួន​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​ចិញ្ចឹម​បី​បាច់​គ្រួសារ

- ធ្វើ​ការ​ជួសជុល​ការ​ខូច​ខាត​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​បទល្មើស តាម​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ធានា​របស់​ខ្លួន។

- បញ្ជាក់​ថា ខ្លួន​បាន​បង់​ប្រាក់​ជូន​រដ្ឋ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ផ្តន្ទាទោស​តាម​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ធានា​របស់​ខ្លួន។

- មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ខាង​វិជ្ជាជីវៈ ឬ​សង្គម​ដែល​អនុញ្ញាត​ឬ​សម្រួល​ដល់​ការ​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស។ ក្នុង​ករណី​នេះ​តុលាការ​បញ្ជាក់​អំពី​សកម្មភាព​ដែល​ហាម​ឃាត់។

- មិន​ត្រូវ​មាន​មុខ​នៅ​ទីកន្លែង​ខ្លះ។ ក្នុង​ករណី​នេះ​តុលាការ​បញ្ជាក់​អំពី​ទីកន្លែង​ដែល​ហាម​ឃាត់។

- មិន​ត្រូវ​សេពគប់​បន​ល្បែង និង​មិន​ត្រូវ​សេពគប់​ភេសជ្ជៈ​ស្រវឹង និង​មិន​ត្រូវ​សេពគប់​ជាមួយ​បុគ្គល​ខ្លះ ពិសេស​ចារី សហចារី អ្នក​ផ្តើម​គំនិត អ្នក​សម​គំនិត ឬ ជន​រងគ្រោះ​នៃ​បទ​ល្មើស។ ក្នុង​ករណី​នេះ​តុលាការ​បញ្ជាក់​អំពី​បុគ្គល​ដែល​មិន​ត្រូវ​សេពគប់​ជាមួយ។

- មិន​ត្រូវ​កាន់​កាប់ ឬ យក​តាម​ខ្លួន​នូវ​អាវុធ គ្រឿង​ផ្ទុះ និង​គ្រាប់​រំសេវ​គ្រប់​ប្រភេទ។

នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ខ្លួន​តុលាការ​ត្រូវ​ចែង​អំពី​កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​ដែល​តម្រូវ​ទៅ​លើ​ទណ្ឌិត។ (មាត្រា ១២០)

៥- ការ​កែប្រែ​កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​ដោយ​យុត្តាធិការៈ នៅ​គ្រប់​ពេល​វេលា​តុលាការ​អាច​កែប្រែ​កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​ដែល​តម្រូវ​លើ​ទណ្ឌិត​បាន។ តុលាការ​ត្រូវ​ទទួល​បណ្តឹង​នៅ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​បាន​ចែង​ដោយ​ក្រម​នីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ។ (១២១)

៦- ការ​ដក​ហូត​ការ​ព្យួរ​ទោស​សាកល្បង

ការ​ព្យួរ​ទោស​សាកល្បង​អាច​ត្រូវ​ដក​ហូត​ដោយ តុលាការ​នៅ​ក្នុង​ករណី​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

- ប្រសិន​បើ ក្នុង​រយៈ​ពេល​សាកល្បង​ទណ្ឌិត​មិន​គោរព​តាម​វិធានការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ឬ​កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​ទេ។

- ប្រសិន​បើ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​សាកល្បង​ទណ្ឌិត​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទាទោស​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ឬ​បទ​មជ្ឈិម​ថ្មី​ទៀត។

តុលាការ​អាច​បង្គាប់​ឲ្យ​ដក​ហូត​ការ​ព្យួរ​ទោស​សាកល្បង​នេះ​ទាំង​មូល​ឬ​មួយ​ផ្នែក។ នៅ​ក្នុង​ករណី​នេះ​ទោស​ត្រូវ​បាន​យក​មក​អនុវត្ត​ទាំង​មូល​ឬ​មួយ​ផ្នែក។ តុលាការ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​បណ្តឹង​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រម​នីតិវិធី ព្រហ្មទណ្ឌ។ (១២២)

៧- ការ​ផ្តន្ទាទោស​ដែល​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​អសារបង់ៈ ការ​ផ្តន្ទាទោស​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ជា​អសារបង់​ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​ផុត​រយៈ​ពេល​សាកល្បង​ការ​ផ្តន្ទាទោស​មិន​មែន​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ពាក្យ​សុំ​ដក​ហូត​ដែល​មាន​សេចក្តី​សម្រេច​ដក​ហូត​ទេ។ (មាត្រា ១២៣)

ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ច្បាប់​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ​ទោស?

បាន​ជា​ច្បាប់​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្យួរ​ទោស​ដោយ​ហេតុ​ថា គ្រប់​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ទាំង​អស់​ទៅ​លើ​ជន​ល្មើស​គឺជា​វិធានការ​អប់រំ​ជនល្មើស​ឲ្យ​ទទួល​នូវ​ទោស​និង​កំហុស​របស់​ខ្លួន​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​មក​លើ​ជន​រងគ្រោះ​ខាង​ផ្លូវ​កាយ​ផ្លូវ​ចិត្ត​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​និង​កិត្តិយស​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ក្នុង​សង្គម​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ព្យសនកម្ម​ជា (រូបិយ​និង​អរូបិយ) ដែល​ជា​បច្ច័យ​មិន​ល្អ​នៅ​ក្នុង​សង្គម។

ការ​ព្យួរ​ទោស​មាន​ន័យ​ថា ជន​ល្មើស​ឬ​ទណ្ឌិត​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ឧក្រិដ្ឋ បទ​មជ្ឈិម និង​បទ​លហុ​ជា​ជន​ដែល​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​អំពី​ទោស​កំហុស​របស់​ខ្លួន​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​លើ​ជន​រងគ្រោះ ហើយ​មាន​វិប្បដិសារី​ស្តាយ​ក្រោយ​ឬ​ទទួល​យល់​ព្រម​ផ្តល់​សំណង​រដ្ឋ​ប្បវេណី​ជូន​ជន​រងគ្រោះ​ឬ​ដើម​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​តាម​ទំហំ​នៃ​ការ​ខូចខាត​ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​សាលក្រម​ឬ​សាលដីកា​របស់​តុលាការ​ដែល​បាន​ប្រកាស​រួច​ហើយ។

ការ​ព្យួរ​ទោស គឺជា​វិធានការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​អប់រំ​ជនល្មើស ឬ ទណ្ឌិត​នៅ​ក្រៅ​ពន្ធនាគារ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ចរិត​លក្ខណៈ​យល់​ព្រម​កែប្រែ​ខ្លួន​តាម​ការ​បង្គាប់​របស់​តុលាការ និង​បង្ហាញ​ពី​ទណ្ឌកម្ម​របស់​ជន​ល្មើស​ឬ​ទណ្ឌិត​ឲ្យ​ជន​រងគ្រោះ​ទទួល​បាន​នូវ​អារម្មណ៍​ស្ងប់​ខាង​ផ្លូវ​កាយ​និង​ផ្លូវ​ចិត្ត ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សមស្រប​នឹង​អាច​ទទួល​យក​បាន​នូវ​យុត្តិធម៌​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់។

ប្រសិន​ជន​ដែល​ត្រូវ​តុលាការ​សម្រេច​ព្យួរ​ទោស តែ​មិន​រាង​ចាល តើ​ត្រូវ​មាន​វិធានការ​យ៉ាង​ណា?

ជន​ល្មើស​ឬ​ទណ្ឌិត​ដែល​តុលាការ​ប្រកាស​ទោស​ព្យួរ​ធម្មតា​ក្តី ទោស​ព្យួរ​សាកល្បង​ក្តី ហើយ​មិន​កែប្រែ ឬ មិន​រាង​ចាល ដោយ​បាន៖ ១.ល្មើស​និង​វិធានការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​របស់​តុលាការ​តាម​មាត្រា ១ ២០ ចំណុច ទី១ ចែង​ថា៖ “ប្រសិន​បើ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​សាកល្បង​ទណ្ឌិត​មិន​គោរព​តាម​វិធានការ​ត្រួត​ពិនិត្យ ឬ កាតព្វកិច្ច​ដោយ​ឡែក​ទេ”។

២. ល្មើស​ដោយ​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​ថ្មី​តាម​មាត្រា ១២០ ចំណុច ទី២ ចែង​ថា៖ “ប្រសិន​បើ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​សាកល្បង​ទណ្ឌិត​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទាទោស​ពី​បទ ឧក្រិដ្ឋ​ឬ​បទ​មជ្ឈិម​ថ្មី​ទៀត”។ តុលាការ​ត្រូវ​ផ្តន្ទាទោស​បទ​ល្មើស​ថ្មី​តាម​ច្បាប់​ហើយ​ទោស​ព្យួរ ឲ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​ត្រូវ​យក​មក​អនុវត្ត​ជា​មូល​ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​តាម​ការ​ប្រកាស​សាលក្រម​ឬ​សាលដីកា​លើក ទី១ ដែល​ខ្លួន​បាន​ទទួល​ដោយ​មិន​ស្រូប​បញ្ចូល​និង​ទោស​ថ្មី​ទៀត​ឡើយ៕

ព័ត៌មានថ្មីៗ