ហ៊ុន សែនៈ អ្នក​បញ្ចប់​អង្គ​ការ​ចាត់​តាំង​នយោបាយ​ខ្មែរ​ក្រហម​ជា​មួយ​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​ឌីហ្វីដ​នាំ​យក​សន្តិ​ភាព​ឲ្យ​កម្ពុជា


យុទ្ធ​សាស្ត្រ​ឌីហ្វីដ (DIFID)​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ហ៊ុន សែន​ផ្ទាល់ និង​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ការ​រំលាយ អង្គ​ការ​ចាត់​តាំង​នយោបាយ​របស់​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម។ យុទ្ធ​សាស្ត្រ​នេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា​កំពុង​តែ​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​មួយ​បក្ស​ផ្សេង​ៗ​ដែរ

Content image - Phnom Penh Post
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (កណ្តាល) ទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមនៅភូមិគ្រឹះលោកមានខៀវ សំផន (ឆ្វេង) នួន ជា និងអៀង សារី ស្តាំ
Content image - Phnom Penh Post
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោកអៀង សារី ពេលធ្វើសមាហរណកម្មនៅឆ្នាំ ១៩៩៦

ថ្ងៃ​ទី​២៩​ ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​ ១៩៩៨​ មេ​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ បី​រូប​គឺ​ លោកខៀវ​ សំផន​ អតីត​ប្រប​មុខ​រដ្ឋ​ លោក​ នួន​ ជា​ អតីត​ប្រធាន​សភា​តំណាង​ប្រជាជន​ លោក​អៀង​ សារី​ អតីត​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរ​ទេស​ខ្មែរ​ក្រហម​រួម​នឹង​ក្រុម​គ្រួសារ​ បាន​មក​សុំ​ចុះ​ចូល​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដល់​ភូមិ​គ្រឹះ​របស់​លោក​នាយក ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​។

កាល​បរិច្ឆេទ​នេះ​ គឺ​ជា​កំណត់​សម្គាល់​មួយ​នៃ​ការ​ដួល​រលំ​ទាំង​ស្រុង​នៃ​អង្គការ​ចាត់​តាំង​ របស់​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដែល​មាន​មូល​ដ្ឋាន​គ្រឹះ​តាំង​ពី​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​ ៦០​ ហើយ​ឈាន​ដល់​ ការ​ឡើង​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​ចន្លោះ​ថ្ងៃទី​ ១៧​ មេសា​ ឆ្នាំ​ ១៩៧៥​ ដល់​ថ្ងៃទី​ ៦​ ខែមករា​ ឆ្នាំ​ ១៩៧៩​។​ ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​អតីត​កាល​ក្រោយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ ចាប់​ខ្លួន​មេ​បញ្ជា​ការ​កង​ទ័ព​ខ្មែរ​ក្រហម​ តាម៉ុក​ក្នុង​ខែមីនា​ ឆ្នាំ​ ១៩៩៩​ នៅ​អន្លង់​វែង​ ហើយ​កម្លាំង​សេស​សល់​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចុះ​ចូល​ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ កម្ពុជា​ក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​។

ការ​បញ្ចប់​អង្គការ​ចាត់​តាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ និង​ពិភព​លោក​ទាំង​មូល​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ ជា​ស្នាដៃ​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ហ៊ុន​ សែន​ ក្រោម​នយោបាយ​«​ឈ្នះ​ឈ្នះ​»​របស់​លោក​។​ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ​ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ និង​ អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ បាន​ដឹកនាំ​កម្លាំង​តស៊ូ​ផ្តួល​រំលំ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩​ ហើយ​ ២០​ ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​ លោក​ហ៊ុន​ សែន​ ដដែល​បាន​រំលាយ​អង្គការ​ចាត់​ទុក​ខ្មែរ​ក្រហម​ទាំង​ស្រុង​ជាមួយ​នឹង​ យុទ្ធសាស្ត្រ​«ឈ្នះឈ្នះ» ​របស់​លោក​។​ យុទ្ធសាស្ត្រ​«ឈ្នះឈ្នះ»​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ គឺ​ការ​ធានា​សន្តិសុខ​ អាយុ​ជីវិត​ តួនាទី​ដែល​ពួក​គេ​មាន​ និង​មុខ​របរ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​អតីត​ខ្មែរ​ក្រហម​ទាំង​នោះ​ឲ្យ​នៅ​ដដែល​ ដោយ​មិន​ឲ្យ​មាន​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ណា​មួយ​ឡើយ​ នៅ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​ចូល​មក​រួម​រស់​ជាមួយ​ជាតិ​មាតុ​ភូមិ​វិញ​។

ប៉ុន្តែ​តើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​អ្វី​ដែល​នាំ​ឲ្យ​អង្គការ​ចាត់​តាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដែល​ធ្លាប់​តែ​រ៉ឹងមាំ​ដួល​រលំ​នោះ​?​ តាម​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ បាន​ប្រើប្រាស់​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឌីហ្វីដ​ ​(DIFID)​ ក្នុង​ការ​បំបែក​ និង​រំលាយ​អង្គការ​ចាត់​តាំង​នយោបាយ​ខ្មែរ​ក្រហម​ និង​បង្រួប​បង្រួម​ជាតិ​ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ឯក​ភាព​ទឹកដី​ ខណៈ​មុន​ឆ្នាំ​ ១៩៩៨​ កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​តំបន់​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ និង​តំបន់​ក្រុម​គ្រង​ដោយ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ខ្មែរ​ក្រហម​ ហើយ​ការ​រស់​នៅ​របស់​ប្រជាជន​ត្រូវ​បាន​រំខាន​ដោយ​អសន្តិសុខ​ និង​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​។​ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ សន្តិសុខ​ និង​សន្តិភាព​បាន​គ្រប​ដណ្តប់​ពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ គ្មាន​ទៀត​ទេ​កម្លាំង​អបគមន៍​ និង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ ខុស​ច្បាប់​ គឺ​មាន​តែ​កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ​តែ​មួយ​គត់​។

តើ​អ្វី​ជា​ DIFID​?​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ ធ្លាប់​បាន​ពន្យល់​ថា​ ពាក្យ​ DIFIF​ កើត​ចេញ​ពី​ការ​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​នៃ​ពាក្យ​ភាសា​អង់​គ្លេស​ចំនួន​ ៥​ គឺ​ Divide​ ដែល​មាន​ន័យ​ថា​ បំបែក​ Isolate​ ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ឯកោ​ Finish​ បញ្ចប់​ Integration​ ធ្វើ​សមាហរណ​កម្ម​ហើយ​នឹង​ Development​ ការ​អភិវឌ្ឍ​។​ ប៉ុន្តែ​ D​ ចុង​ក្រោយ​ អាច​មិន​មែន​ជា​ Development​ គឺ​អាច​ជា​ Destroy​ មាន​ន័យ​ថា​កម្ទេច​ ប្រសិន​បើ​ក្នុង​ករណី​រឹង​រូស​ខ្លាំង​។​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ បាន​ថ្លែង​ថា​ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​ បាន​នាំ​ឲ្យ​ក្រុម​ជ្រុល​និយម​ខ្មែរ​ក្រហម​ឈាន​ដល់​ទី​បញ្ចប់​របស់​ខ្លួន​។​ លោក​ហ៊ុន​ សែន​ បាន​ប្រើ​ប្រាស់​វិធី​មួយ​គឺ​ប្រើ​នុយ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដើម្បី​ស្ទូច​ខ្មែរ​ក្រហម​ ដោយ​ទទួល​នូវ​ការ​ចុះ​ចូល​ជា​ច្រើន​ដោយ​ដំបូង​ឡើយ​កម្លាំង​ធំ​គឺ​ការ​ចុះ​ចូល ​របស់​លោក​អៀង​ សារី​ និង​កម្លាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​តំបន់​ខេត្ត​បាត់​ដំបង​ ប៉ៃលិន... ហើយ​បន្ទាប់​មក​ឈាន​ដល់​ការ​រំលាយ​អង្គការ​ចាត់​តាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​ទាំង​ ស្រុង​។​ សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​បាន​រលត់​ចាប់​តាំង​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​ ១៩៩៨​។​ កម្លាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​ទាំង​អស់​បាន​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​ ជាតិ​វិញ​។

សន្តិភាព​ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ក្រោម​នយោបា​ឈ្នះ​ឈ្នះ​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋ​ មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​គឺ​ជា​ការ​ បំពេញ​ទាំង​ស្រុង​នូវ​កង្វះ​ខាត​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង ​ប៉ារីស​ឆ្នាំ​ ១៩៩១​។​ យោង​តាម​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​បាន​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​សកល​ដើម្បី​បង្កើត​ រដ្ឋាភិបាល​ស្រប​ច្បាប់​មួយ​តំណាង​ឲ្យ​កម្ពុជា​។​ ប៉ុន្តែ​មិន​មាន​ ន័យ​ថា​កម្ពុជា​មាន​សន្តិភាព​ទាំង​ស្រុង​នោះ​ទេ​ ដោយ​សារ​តែ​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣​ កម្លាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​ធ្វើ​ពហិ​ការ​ចូល​រួម​ បោះ​ឆ្នោត​ បន្ត​ដើរ​អុក​ឡុក​ និង​បង្ក​អសន្តិ​សុខ​ពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​ ក្នុង​នាម​ជា​កម្លាំង​នយោបាយ​ និង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ខុស​ច្បាប់​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដែល​ កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​លើក​ទី១​ ក្រោយ​ពី​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ដោយ​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ និង​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​។

លោក​រស់​ ចន្ត្រាបុត្រ​ សាស្ត្រាចារ្យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ​ និង​ជា​ប្រវត្តិវិទូ​កម្ពុជា​ បាន​ថ្លែង​ចាត់​ទុក​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ហ៊ុន​ សែន​ ថា​ ជា​វីរជន​ដ៏​ឆ្នើម​របស់​កម្ពុជា​ដែល​បាន​នាំ​មក​នូវ​សន្តិភាព​ជូន​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ លោក​រស់​ ចន្ត្រាបុត្រ​ បាន​ថ្លែង​ថា​៖«​សម្តេច​ហ៊ុន​ សែន​ បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​ការ​កសាង​ប្រទេស​មួយ​ប្រកប​ដោយ​ សន្តិសុខ​ និង​សន្តិភាព​ព្រម​ទាំង​ការ​អភិវឌ្ឍ​។​ សម្តេច​មាន​បញ្ញាញាណ​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​នៅ​សេស​សល់​ ឲ្យ​មក​រួម​រស់​ជាមួយ​សង្គម​ជាតិ​វិញ​។​ នេះ​ជា​ស្នាដៃ​មួយ​ដែល​មិន​ អាច​កាត់​ថ្លៃ​បាន​របស់​សម្តេច​ហ៊ុន​ សែន​»​។​ លោក​បាន​បន្ត​ថា​៖«​សម្តេច​ហ៊ុន​ សែន​ ក៏​ជា​បុគ្គល​ម្នាក់​ដែល​បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ឯក​ភាព​ ជាតិ​ដោយ​ស្ថិត​នៅ​លើ​គោល​ជំហរ​នយោបាយ​ឈ្នះ​ឈ្នះ​របស់​លោក​។​ សម្តេច​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ មាន​ទស្សន​មួយ​គឺ​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​អ្នក​ ចាញ់​ឡើយ​ ហើយ​ក៏​មិន​ចង់​ឲ្យ​អ្នក​ណា​បាក់​មុខ​ដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​នយោបាយ​ និង​បញ្ហា​បង្រួប​បង្រួម​ជាតិ​។​ ដូច្នេះ​ទស្សនៈ​នេះ​គឺ​ជា​ជោគ​ជ័យ​មួយ​ទៀត​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​សន្តិសុខ​ និង​សន្តិ​ភាព​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​»​។

ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​លោក​កឹម​ សុខា​ ប្រធាន​គណបក្ស​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែល​ជា​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​ថ្លែង​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ហ៊ុន​ សែន​គឺ​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ឥស្សរ​ជន​នយោបាយ​សំខាន់​ៗ​នៅ​កម្ពុជា​ ដែល​បាន​នាំ​សន្តិភាព​មក​កម្ពុជា​  ប៉ុន្តែ​មិន​មែន​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​តែ​ម្នាក់​ឯង​អាច​នឹង​ស្ថាបនា​ សន្តិភាព​បាន​នោះ​ទេ​ គឺ​ត្រូវ​ការ​ចូល​រួម​ពី​មនុស្ស​ទូទៅ​ រួម​នឹង​ការ​បែក​បាក់​ យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ផ្នែក​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​។

លោក​កឹម​ សុខា​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​៖ ​«​អ្វី​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ និង​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​ដួល​រលំ​គឺ​ដោយ​សារ​តែ​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​ខ្លួន​ឯង​ ឈ្លោះ​គ្នា​ ក្រោម​កលល្បិច​របស់​[វៀតណាម]​។​ ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ៧​ មករា​ ឆ្នាំ​ ១៩៧៩​ រហូត​ដល់​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ថ្ងៃ​ទី​ ២៣​ ខែតុលា​ ឆ្នាំ​ ១៩៩១​ គឺ​គ្មាន​អ្វី​អភិវឌ្ឍ​ឡើយ​។​ ប៉ុន្តែ​បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ព្រម ព្រៀង​សន្តិភាព​ និង​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​ចលនា​តស៊ូ​នានា​ធ្វើការ​រួម​គ្នា​ ដើម្បី​កសាង​សន្តិភាព​នេះ​ឡើង​ ហើយ​សន្តិ​ភាព​ ដែល​បាន​មក​នេះ​គឺ​ជា​ស្នាដៃ​របស់​ខ្មែរ​គ្រប់​ភាគី​ទាំង​អស់​ ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​ចំណែក​របស់​លោក​ហ៊ុន​ សែន​ដែរ​»​។

ទោះ​យ៉ាង​ណា​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​បាន​ទទួល​នូវ​សន្តិសុខ​ និង​សន្តិភាព​ពេញ​លេញ​ ហើយ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ហ៊ុន​ សែន​តែង​តែ​  ប្រកាស​ការពារ​សន្តិភាព​ដែល​រក​បាន​មក​ដោយ​ពិបាក​នេះ​។​ លោក​ធ្លាប់​បាន​ថ្លែង​ថា ​លោក​នឹង​មិន​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​ភ្នក់​ភ្លើង​ សង្គ្រាម​សា​ជា​ថ្មី​ឡើយ​។​  គួរ​បញ្ជាក់​ថា​ មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ពី​រំលាយ​អង្គការ​ចាត់​តាំង​ខ្មែរ​ក្រហម​ កម្ពុជា​បាន​ប្រារព្ធ​សន្និសីទ​ជាតិ​ស្តី​ពី​វប្បធម៌​សន្តិភាព​ក្នុង​ខែ​ធ្នូ ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៩​ ដោយ​មាន​ការ​កម្ទេច​អាវុធ​ចោល​ជា​ច្រើន​ម៉ឺន​ដើម​ ដែល​បញ្ជាក់​ថា​កម្ពុជា​មិន​ត្រូវ​ការ​សង្គ្រាម​ឡើយ​។​ នៅ​ ក្នុង​ឱកាស​នោះ​ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ បាន​ថ្លែង​ថា​៖«​ខ្ញុំ​ជឿ​ជាក់​ថា​សន្តិភាព​សម្រាប់​កម្ពុជា​មាន​តម្លៃ​ថ្លៃ ​ជាង​អាយុ​ជីវិត​ ដែល​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ថែរក្សា​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ ហើយ​ប្រែ​ក្លាយ​កម្ពុជា​ឲ្យ​រស់​នៅ​ក្នុង​វប្បធម៌​ដែល​ខ្លួន​ចង់​បាន​នោះ​គឺ ​វប្បធម៌​សន្តិភាព​ជា​រៀង​រហូត​»​៕

ព័ត៌មានថ្មីៗ