​ភ្នំពេញៈ សាកលវិទ្យាល័យ​​ភូមិន្ទ​កសិកម្ម ចាប់ផ្តើម​ធ្វើការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ទាក់ទង​នឹង​វិធី​សាស្ត្រ​សុខភាព​តែមួយ ដែលជា​វិធីសាស្ត្រ​ថ្មី​បំផុត​នៅ​កម្ពុជា មាន​សារៈសំខាន់​ក្នុង​ការរក​របកគំហើញ ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សុខុមាលភាព​ទាំង​មនុស្ស សត្វ និង​បរិស្ថាន​ទាំងមូល​។​ នេះ​បើតាម លោក សុខ គឹម​ឈិន ព្រឹទ្ធបុរស​មហា​វិទ្យា​​ល័យ​សេដ្ឋកិច្ច​កសិកម្ម និង​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ​។​


​លោក​បានឱ្យដឹង​បែបនេះ​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​បើក​គម្រោង​ស្តីពី «​តួនាទី​កសិកម្ម និង​ព្រៃ​​ឈើ ទៅលើ​សុខុមាលភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​សុខភាព​បរិស្ថាន ក្នុង​តំបន់​ទេសភាព​ភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​» ដែល​ធ្វើឡើង​នៅ​សាកល​វិទ្យា​​ល័យ​ភូមិន្ទ​កសិកម្ម នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​​ ២០ ខែវិច្ឆិកា​នេះ​។​

​លោក សុខ គឹម​ឈិន ព្រឹទ្ធ​​បុរស​មហាវិទ្យាល័យ​សេដ្ឋកិច្ច​កសិកម្ម និង​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ជា​អ្នកដឹកនាំ​គម្រោង​នេះ​បានឱ្យដឹងថា គម្រោង​នេះ​ជា​កិច្ច​សហការ​រវាង​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ភូមិន្ទ​កសិកម្ម ជាមួយ​សាកលវិទ្យាល័យ​ជាតិ​អូស្ត្រាលី សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រៃឈើ និង​ផលិតផល​ព្រៃឈើ​នៃ​ប្រទេស​​ជប៉ុន និង​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ស្រាវជ្រាវ​ការសិក្សា​បរិស្ថាន​នៃ​ប្រទេស​ជប៉ុន​។​

​គម្រោង​នេះ​ទទួល​ជំនួយ​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​ជប៉ុន​តាមរយៈ​ការគាំទ្រ​ពី​ម​ជ្ឈ​មណ្ឌល​អូស្ត្រាលី​ សម្រាប់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​កសិកម្ម​អន្តរជាតិ (ACIAR) សម្រាប់​អនុវត្ត​នៅ ក្នុង​ខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលមាន​ព្រៃ​ឡង់ ដែនជម្រកសត្វព្រៃ​សៀម​ប៉ាង តំបន់​រ៉ា​ម​សារ និង ខេត្តរតនគិរី មាន​ឧទ្យាន​ជាតិ​​វីរ​ជ័យ ឧទ្យាន​ជាតិ​វ៉ឺ​ន​សៃ​សៀម​ប៉ាង និង​ឧទ្យាន​ជាតិ​-​អូយ៉ាដាវ មាន​រយៈពេល ៣​ ឆ្នាំ​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​ ២០២៣ ដល់​ឆ្នាំ​ ២០២៥ មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ ១ ៣៩៥ ​គ្រួសារ និង​កុមារ ៥០០​ នាក់​។  


​លោក​ថ្លែងថា​៖«​ពាក្យ​ថា​សុខភាព​តែ​ ១ គឺ​សុខ​ភាពល្អ​ទាំងអស់គ្នា ហើយ​បើ​កាល​ណា​មនុស្ស​សុខភាព​ល្អ លុះ​ត្រាតែ​ទទួលបាន​អាហារ​ពី​ព្រៃឈើ ជីវចម្រុះ សត្វ​ដែលមាន​ទាំង​សត្វស្រុក និង​សត្វ​ក្នុងព្រៃ អ៊ីចឹង​ទាល់តែ​សុខភាព សត្វ ជីវចម្រុះ បន្លែ អនុផល​ព្រៃឈើ បរិស្ថាន​ទាំងមូល​សុខភាព​ល្អ ទើប​មនុស្ស​សុខ​​ភាពល្អ​»​។​


​ថ្លែង​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​នោះ លោក ជូ ផានិត សាស្ត្រាចារ្យ និង​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ បានឱ្យដឹងថា ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​និង​កសាង​សមត្ថភាព​អ្នក​​ស្រាវជ្រាវ​វ័យក្មេង​ ៤០ ​នាក់ ជា​​មួយ​គ្នា​នោះ ប្រជាពលរដ្ឋ ១ ៣៩៥ គ្រួសារ រួម​នឹង​កុមារ ៥០០ ​នាក់ នឹង​ទទួលបាន​ការបណ្តុះបណ្តាល​ដោយ​ប្រយោល តាមរយៈ​កម្ម​វិធី​សំណួរ​ដែល​សួរ​ពញ្ញាក់​ស្មារតី​ដល់​ការហូបចុក​ដោយ​របៀប​ណា​ពី​សំណាក់​ប្រជា​​ពលរដ្ឋ ដោយ​សួរ​ឡើងវិញ​ពី​ការហូបចុក ១​ សប្តាហ៍​មុន និង​ ២៤ ​ម៉ោង​មុន​។  

​ក្រៅពីនេះ​លទ្ធផល​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ និង​ក្លាយទៅជា​មាគ៌ា​មួយ ដែល​កត់​​ត្រាទុក​សម្រាប់​រាជរដ្ឋាភិបាល ពង្រឹង​សុវត្ថិភាព​ស្បៀង ដែល​ប្រើ​ពាក្យថ្មី​ថា Agrifood systems  មានន័យថា​ជា​ប្រព័ន្ធ​នៃ​ស្បៀង​។ លទ្ធផល​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ​នេះ ក៏​សម្រាប់​ធ្វើការ​ចងក្រង​ព័​ត៌​មាន​ទាំង​អស់ពី​អត្ថប្រយោជន៍ នៃ​បន្លែ​ព្រៃ ផ្លែឈើព្រៃ សត្វ​ល្អិត មុខរបរ​ដែល​ចេញ​មកពី​ព្រៃ ជាដើម ដែលមាន​ប្រយោជន៍ ហើយ​មិន​ធ្លាប់​មានការ​ចងក្រង​។  

​លោក​ថ្លែងថា​៖«​ពេលនេះ ​យើង​នឹង​ធ្វើការ​ចងក្រង​ព័​ត៌​​មាន​ទាំងអស់ អំពី​មុខរបរ ម្ហូប​​អាហារ​ដែល​បងប្អូន​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច បងប្អូន ដែល​រស់នៅ​អាស្រ័យ​តំបន់​ការពារ​ទាំងអស់ ដែល​គាត់​ហូប​រាល់​​ថ្ងៃ រស់នៅ​ដោយ​សុខុមាល​ភាពល្អ ពេញលេញ ប៉ុន្តែ​អត់​មាន​អ្នក​រំលេច​អត្ថប្រយោជន៍​ទាំងអស់នោះ​»​។  

​លោក ជូ ផានិត បន្ថែមថា តំបន់​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ​ទាំងអស់​ក្នុង​គម្រោង​នេះ ជា​តំបន់​ស្ថិតក្នុង​គម្រោង​ធំៗ​របស់​ចក្រភព​​អង់គ្លេស​ផង និង​អង្គការ​អន្តរ​ជាតិ​ផ្សេងៗ​ផង​។​

លោកស្រី Dulce Carandang តំណាង​អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​អូស្ត្រាលី​ សម្រាប់​ការស្រាវជ្រាវ​កសិកម្ម​អន្តរជាតិ (ACIAR) បាន​លើកឡើងថា សុខភាព​តែមួយ​មាន​សារៈ​សំខាន់​ណាស់​ សម្រាប់​ទាំង​​អស់​គ្នា មិន​ថា​មនុស្ស សត្វ​។ មនុស្ស​ត្រូវការ​សុខភាព​ល្អ គ្មាន​ជំងឺ ហើយ​អាចធ្វើ​ការជូន​សង្គមជាតិ​បាន​ច្រើន​៕