ភ្នំពេញ៖ ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី (ADB) បាន​ផ្តល់​ថវិកា​ប្រមាណ ៤,៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​គម្រោង និង​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​ចំនួន ២០៧ ដែល​រួម​ចំណែក​យ៉ាង​សំខាន់​ដល់​វឌ្ឍនភាព​សេដ្ឋកិច្ច​សង្គម​របស់​កម្ពុជា ចាប់​តាំង​ពី​កម្ចី​លើក​ដំបូង​ក្នុង​​ឆ្នាំ ១៩៧០ រហូត​មក​​ត្រឹម​ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៣។​

នេះ​បើ​តាម​ការ​លើកឡើង​របស់​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​ស្ថាន​តំណាង​ថ្មី​​របស់​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍ​អាស៊ី​ ADB នៅអគារ​​វឌ្ឍនៈ រាជធានី​ភ្នំពេញ កាលពី​ថ្ងៃទី​១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០២៤​។​


លោករដ្ឋ​មន្ដ្រី បាន​ថ្លែង​ថា៖ «​ក្នុងនោះ​ មាន​​កម្ចី​សម្បទាន​សម្រាប់​ផ្តល់​ហិរញ្ញប្បទាន​ដល់​គម្រោង និង​កម្មវិធី​ចំនួន ១៣៧ ដែល​បាន​បញ្ចប់​ចំនួន ៨៨ និង​កំពុង​ដំណើរការ​ចំនួន ៤៩ គម្រោង​។ ថវិកា​ប្រមាណ ៥៦៨ លាន​ដុល្លារ គឺជា​ជំនួយ​ឥត​សំណង​សម្រាប់​គម្រោង និង​កម្មវិធី​ចំនួន ៧០ ដែល​បានបញ្ចប់​ចំនួន ៤៤ និង​កំពុង​ដំណើរការ​ចំនួន ២៦»។​


លោក Masatsugu Asakawa ប្រធានធនាគារ​អភិវឌ្ឍ​អាស៊ី​ (ADB) បាន​ឱ្យដឹង​ថា ការ​បើក​ស្ថាន​តំណាង​ថ្មី​របស់ ADB នៅ​ចំ​កណ្តាលរាជធានី​​ភ្នំពេញ គឺជា​ការអបអរសាទ​រ​មិន​ត្រឹមតែ​ស្ថានតំណាងថ្មី​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ក៏​ជា​ចំណង​ដ៏​ស៊ីជម្រៅ និង​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍​រួមគ្នា​រវាង ADB និង​កម្ពុជា​ផង​ដែរ​។​


​លោក Asakawa ​បាន​ថ្លែង​ថា៖ «កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹង​ប្រែង​របស់​យើង​បាន​ពង្រីក​វិស័យ​ជាច្រើន ដោយ​ផ្តោត​លើ​ការ​លើក​កម្ពស់​ហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ​ជនបទ ការអប់រំ កសិកម្ម និង​សេវា​សុខាភិបាល ទាំងអស់​ក្នុង​គោល​បំណង​លើកកម្ពស់​ជីវភាព និង​ការ​​រស់នៅ​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា»។​

​ការសម្ពោធស្ថានតំណាង​ថ្មី​នេះ​ស្របពេល​នឹង​ការដាក់ចេញ​នូវ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ភាពជា​ដៃគូ​ប្រចាំ​ប្រទេស​របស់ ADB សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០២៤-២០២៨​។​

​យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​មាន​គោលបំណង​ព​ន្លឿ​ន​ការអភិវឌ្ឍន៍​របស់​ក​ម្ពុ​ជា ឆ្ពោះទៅ​ជា​ប្រទេស​ដែលមាន​ចំណូល​មធ្យម​កម្រិត​ខ្ពស់​នៅ​ឆ្នាំ​២០៣០ និង​ជា​ប្រទេស​ដែលមាន​ចំណូល​ខ្ពស់​នៅ​ឆ្នាំ​២០៥០ ជាមួយនឹង​ថវិកា​ដែល​បាន​គ្រោងទុក​ប្រមាណ ១,២៦៣ លាន​ដុល្លារ និង​ការកៀងគរ​បន្ថែមចំនួន ២៨៣ លាន​ដុល្លារ​ពី​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្សេងទៀត​។​

លោក Asakawa បាន​និយាយថា៖ «​វា​សង្កត់ធ្ងន់​លើ​ការធ្វើ​ពិពិធ​កម្ម​សេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍន៍​មូលធន​មនុស្ស និង​ភាព​ធន់​នឹង​អាកាសធាតុ ខណៈពេលដែល​ការជំរុញ​អាទិភាព​​ ​ដូចជា អភិបាលកិច្ច សមភាព​យេនឌ័រ ឌីជីថល​ភាវូបនីយកម្ម ក៏ដូចជា​​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​តំបន់ និង​សមាហរណកម្ម​»។​

​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែលជា​សមាជិក​ស្ថាបនិក​របស់ ADB ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ១៩៦៦ បានទទួល​ប្រាក់កម្ចី​ដំបូង​ចំនួន ១,៦៧ លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​គម្រោង​​បញ្ជូន​តង់ស្យុង​ខ្ពស់នៅ​​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧០។​

​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ត្រូវបាន​ផ្អាក​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ១៩៩០ ដោយសារតែ​ជម្លោះផ្ទៃក្នុង និង​របប​ខ្មែរក្រហម ដែល​បានធ្វើឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​ធ្លាក់ចុះ​យ៉ាងខ្លាំង និង​បំផ្លាញ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​។​

​លោក ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បាន​ថ្លែង​​ថា៖ «​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺជា​សមាជិក​ស្ថាបនិកមួយ​​របស់ ADB​។ ចាប់តាំងពី​ពេលនោះ​មក ហិរញ្ញប្បទាន​របស់ ADB បាន​ដើរតួ​យ៉ាងសំខាន់​ក្នុងការ​ស្តារឡើងវិញ​នូវ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​របស់​យើង ជំរុញ​សមត្ថភាព​ពាណិជ្ជកម្មរ​បស់​យើង និង​គាំទ្រ​ដល់​វិស័យ​អប់រំ និង​កសិកម្ម​របស់​យើង​»។​

​នៅ​ឆ្នាំ១៩៩១ និង១៩៩២ ទោះបីជា​មានការ​ព្រួយបារម្ភ​អំពី​សន្តិសុខ​ពី​សង្គ្រាមស៊ីវិល និង​ចោរកម្ម​ដែល​កំពុង​បន្ត​ក៏ដោយ ក៏ ADB បានបំពេញ​​បេសកកម្ម​មក​កម្ពុជា​ដើម្បី​វាយតម្លៃ​សេដ្ឋកិច្ច តម្រូវការ​សង្គម និង​វិស័យ​អាទិភាព ​​បង្កើត​ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់ និង​ប្រតិបត្តិការ​សម្រាប់​ការផ្តល់ប្រាក់​កម្ចី​របស់​ខ្លួន​។​

​នៅ​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៩២ មិនយូរប៉ុន្មាន​បន្ទាប់​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ADB បានផ្តល់​ប្រាក់កម្ចី​ដល់​កម្ពុជា​ចំនួន ៦៧,៧ លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​ឆ្នាំ ១៩៩២-១៩៩៦ ដើម្បី​ស្តារឡើងវិញ​នូវ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​សំខាន់ៗ​ក្នុងការ​ដឹកជញ្ជូន ថាមពល កសិកម្ម និង​ការអប់រំ រួមជាមួយ​នឹង​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ចំនួន ៤,២ លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​គាំទ្រ​ទីភ្នាក់ងារ​អនុវត្ត​។​

​លោករដ្ឋមន្ដ្រី​ បាន​បន្ដថា​៖ «​នៅក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៩០ ជំនួយ​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់ ADB បាន​ដើរតួ​យ៉ាងសំខាន់​ក្នុងការ​ស្តារឡើងវិញ​នូវ​ផ្លូវជាតិ​ប្រវែង ៥៦០ គីឡូម៉ែត្រ ស្ពាន​ចំនួន ២៣ និង​ផ្នែក​សំខាន់ៗ​នៃ​បណ្តាញ​ផ្លូវដែក​»។​

លោកបាន​បន្ដ​​ថា នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ កំពង់ផែ​សមុទ្រ​ទឹក​ជ្រៅ​របស់​កម្ពុជា​ត្រូវបានស្ដារ​ឡើង​វិញ​​ដើម្បី​ជំរុញ​ពាណិជ្ជកម្ម ខណៈ​ម៉ាស៊ីន​ម៉ា​ស៊ូ​ត​ថ្មី​ត្រូវបាន​ដំឡើង បង្កើន​ការផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​។​

​វិស័យ​កសិកម្ម​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ពី​ការជួសជុល​ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ​ដែល​បាន​ស្រោចស្រព​លើ​ផ្ទៃដី​ស្រែចម្ការ​ចំនួន ១ម៉ឺន​ហិកតា ដែល​ជួយ​ជំរុញ​ផលិតភាព​យ៉ាងច្រើន​។​

​ជំនួយ​នេះ​គ្របដណ្តប់​លើ​វិស័យ​សំខាន់ៗ ​ដូចជា កសិកម្ម ធនធានធម្មជាតិ ការផ្គត់ផ្គង់​ទឹក ការអភិវឌ្ឍន៍​ទីក្រុង ការដឹកជញ្ជូន បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន ឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ រដ្ឋបាល​សាធារណៈ អភិបាលកិច្ច ការអប់រំ ការអភិវឌ្ឍ​ជំនាញ សុខភាព និង​ថាមពល​។​

​នេះ​ស្របតាម «​យុទ្ធសាស្ត្រ​មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ​ដំណាក់កាល​ទី ១» របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​សម្រាប់​កំណើន ការងារ សមធម៌ ប្រសិទ្ធភាព និង​និរន្តរភាព នេះ​បើតាម​ការលើកឡើង​រប​ស់លោក ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន​។​

​យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​ផ្តោតលើ​អាទិភាព​ចំនួន​ប្រាំ​៖ មនុស្ស ផ្លូវថ្នល់ ទឹក ភ្លើង និង​បច្ចេកវិទ្យា ជាពិសេស​បច្ចេកវិទ្យា​ឌីជីថល ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម ៤,០ និង​ការផ្លាស់ប្តូរ​ឌីជីថល​របស់​កម្ពុជា​។​

​លោក ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បាន​គូសបញ្ជាក់ថា៖ «​នៅក្នុង​វិស័យ​អប់រំ ហិរញ្ញប្បទាន​របស់ ADB បាន​ជួយ​ជួសជុល​សាលា​មធ្យមសិក្សា​ចំនួន ៦៧ វិទ្យាស្ថាន​បច្ចេកទេស​ចំនួន ៣ និង​មហាវិទ្យាល័យ​បណ្តុះបណ្តាល​គ្រូ​ចំនួន ២»។​
ADB ក៏បាន​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​តម្រូវការ​បន្ទាន់ ដូចជា​ការឆ្លើយតប​គ្រោះមហន្តរាយ​ភ្លាមៗ និង​ការដោះស្រាយ​ជំងឺ​រាតត្បាតកូវីដ ១៩ ផងដែរ​។​

លោករដ្ឋមន្ដ្រី បាន​លើកឡើង​​ថា ADB បាន​ឆ្លើយតប​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ចំពោះ​គ្រោះមហន្តរាយ និង​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​ផ្តល់​ថវិកា​ចំនួន ១១៥,២៥ លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​ការស្តារ​ឡើងវិញ​នូវ​ការខូចខាត​ដោយសារ​ទឹកជំនន់​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០០ និង ២០១១ និង​ផ្តល់ប្រាក់​កម្ចីសម្បទាន​ចំនួន ៣៥ លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​គម្រោង​ជំនួយ​ស្បៀងអាហារ​សង្គ្រោះបន្ទាន់​ក្នុងអំឡុង​វិបត្តិ​តម្លៃ​ស្បៀងអាហារ​ឆ្នាំ ២០០៨​។​

​លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បាន​កត់សម្គាល់ថា ADB បាន​ជួយ​ដល់​​កម្ពុជា​ក្នុងការ​ឆ្លើយតប​ភ្លាមៗ និង​ទាន់ពេលវេលា​ចំពោះ​ជំងឺ​រាតត្បាត​កូ​វីដ​ ១៩ តាមរយៈ​ការផ្តល់​កម្ចីសម្បទាន​ស​រុ​ប​ចំនួន ២៥០ លាន​ដុល្លារ​។​

​ផ្អែកលើ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​យ៉ាងសកម្ម​ទាំងអស់នេះ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ២០២៣ ត្រូវបាន​គេ​វាយតម្លៃថា សម្រេចបាន​នូវ​អត្រាកំណើន​ប្រមាណ ៥ភាគរយ​​។​

​លោក​ថ្លែងថា​៖ «​នៅ​ឆ្នាំ២០២៤ ត្រូវបាន​គេ​រំពឹងថា​នឹងមាន​កំណើន​ក្នុង​អត្រា ៦% ដែល​ជំរុញ​ដោយ​ការ​ងើបឡើង​វិញ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ជាពិសេស​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​កម្ពុជា»​។​

​ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា សកម្មភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុងស្រុក​នៅតែមាន​ស្ថិរភាព និង​វិជ្ជមាន ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រប​ស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុងការ​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​។​

​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ទាំងនេះ​ផ្តោតលើ​ការស្ដារ​ឡើងវិញ​នូវ​វិស័យ​កំណើន​ដែលមាន​ស្រាប់ និង​ការលើកកម្ពស់​វិស័យ​សក្តានុពល​ថ្មីៗ រួមទាំង​ការវិនិយោគ​ក្នុង​សហគ្រាស​ធុន​តូច និង​មធ្យម និង​ការអភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ក្រៅប្រព័ន្ធ​៕